{"id":3119,"date":"2021-05-09T12:18:01","date_gmt":"2021-05-09T12:18:01","guid":{"rendered":"http:\/\/spprzysieki.pl\/?page_id=3119"},"modified":"2021-05-09T12:38:56","modified_gmt":"2021-05-09T12:38:56","slug":"higiena-szkolna","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/spprzysieki.pl\/?page_id=3119","title":{"rendered":"Higiena szkolna"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-size: 18pt;\"><b>Kleszcze &#8211; dlaczego gro\u017ane, profilaktyka uk\u0105sze\u0144 !<\/b><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Uk\u0105szenia przez kleszcze mog\u0105 skutkowa\u0107 zachorowaniami na tzw. choroby odkleszczowe &#8211; najcz\u0119\u015bciej\u00a0 jest to <\/span><b>borelioza i odkleszczowe zapalenie m\u00f3zgu (KZM)<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">. Epidemiolodzy szacuj\u0105, \u017ce ok. 15% &#8211; 30% kleszczy jest zaka\u017conych i tylko one, w przypadku ugryzienia mog\u0105 spowodowa\u0107 rozw\u00f3j choroby. Drobnoustroje s\u0105 przetransportowane do organizmu cz\u0142owieka (krwioobiegu) wraz ze \u015blin\u0105 lub wymiocinami, wtarcia znajduj\u0105cych si\u0119 na sk\u00f3rze wydalin zaka\u017conego kleszcza w zranione miejsce, czy rozgniecenia kleszcza i wtarcia jego tre\u015bci\u00a0 w zranion\u0105 sk\u00f3r\u0119.\u00a0<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Pierwszym objawem rozwijaj\u0105cej si\u0119<\/span><b> boreliozy <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">jest tzw. rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy (obr\u0105czkowy z charakterystycznym przeja\u015bnieniem wewn\u0105trz, czasem przypomina tarcz\u0119 strzeleck\u0105). Rumie\u0144 pojawia si\u0119 mi\u0119dzy 3 a 30 dniem od uk\u0142ucia przez kleszcza. Znaczenie diagnostyczne ma rumie\u0144 powy\u017cej 5 cm \u015brednicy (jego wielko\u015b\u0107 mo\u017ce dochodzi\u0107 do kilkudziesi\u0119ciu cm). Objaw ten pojawia si\u0119 w ok. 30 &#8211; 70 % przypadkach boreliozy. Czasami towarzysz\u0105 mu r\u00f3wnie\u017c objawy rzekomogrypowe. Niezdiagnozowana i nieleczona borelioza mo\u017ce z czasem pojawi\u0107 si\u0119 jako posta\u0107 p\u00f3\u017ana pod postaci\u0105 w\u0119druj\u0105cych b\u00f3l\u00f3w stawowo-mi\u0119\u015bniowych, neuroboreliozy, czy objaw\u00f3w sercowych.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Drugim schorzeniem wywo\u0142anym przez zaka\u017cone kleszcze jest <\/span><b>KZM<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> pocz\u0105tkowo manifestuj\u0105ce si\u0119 objawami grypopodobnymi z towarzysz\u0105c\u0105 gor\u0105czk\u0105.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">W przypadku uzasadnionych podejrze\u0144 o zaka\u017cenie kr\u0119tkami borrelia podaje si\u0119 antybiotyk (bardzo istotny jest wywiad) tylko na zlecenie lekarza.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Zachorowaniu na KZM mo\u017cemy si\u0119 chroni\u0107 stosuj\u0105c szczepienia ochronne (zalecane g\u0142\u00f3wnie osobom z grup ryzyka w zwi\u0105zku z wykonywan\u0105 prac\u0105).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\"><b>Jak zatem zapobiega\u0107 uk\u0105szeniom, a jednocze\u015bnie zmniejszy\u0107 ryzyko zachorowania na choroby przenoszone przez kleszcze?<\/b><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Najlepsz\u0105 metod\u0105 prewencji przed chorobami odkleszczowymi jest <\/span><b>w\u0142a\u015bciwa ochrona przed\u00a0<\/b><b>uk\u0105szeniem<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">, a <\/span><b>w przypadku uk\u0105szenia prawid\u0142owym usuni\u0119ciem kleszcza:<\/b><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">w\u0142a\u015bciwa odzie\u017c (podczas\u00a0 przebywania na terenach zamieszka\u0142ych przez kleszcze) \u2013 d\u0142ugi r\u0119kaw, d\u0142ugie nogawki, obcis\u0142e przy kostkach lub wpuszczone w skarpety, obuwie zakrywaj\u0105ce ca\u0142\u0105 stop\u0119, odzie\u017c najlepiej jasna (\u0142atwiej zauwa\u017cy\u0107 atakuj\u0105cego kleszcza), nakrycie g\u0142owy<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">stosowanie preparat\u00f3w odstraszaj\u0105cych \u2013 repelent\u00f3w lub impregnat\u00f3w do ubra\u0144 (stosunkowo kr\u00f3tki czas ochrony nale\u017cy ponawia\u0107 aplikacj\u0119 preparatu)<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">sprawdzanie sk\u00f3ry pod k\u0105tem obecno\u015bci kleszczy po powrocie do domu<\/span> <span style=\"font-weight: 400;\">(k\u0105piel i ogl\u0119dziny ca\u0142ego cia\u0142a \u2013 szczeg\u00f3lnie nara\u017cone s\u0105 miejsca pod paskiem, okolice \u0142ydki\u00a0 w miejscu zako\u0144czenia skarpet, pachy i inne wilgotne miejsca cia\u0142a.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b>Prawid\u0142owe usuwanie kleszcza<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> przyssanego do sk\u00f3ry &#8211; jak najszybciej po stwierdzeniu jego obecno\u015bci<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">. <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">U\u017cywamy do tego\u00a0 celu cienkich szczypczyk\u00f3w, nale\u017cy uchwyci\u0107 mocno kleszcza \u00a0 \u00a0 tu\u017c przy sk\u00f3rze, wyci\u0105gn\u0105\u0107 go energicznym, silnym ruchem. Po usuni\u0119ciu okolic\u0119\u00a0 sk\u00f3ry zdezynfekowa\u0107. W przypadku, gdy fragmenty kleszcza pozostan\u0105 w sk\u00f3rze, w celu ich usuni\u0119cia nale\u017cy uda\u0107 si\u0119 do lekarza. Podczas usuwania nie stosujemy olej\u00f3w, krem\u00f3w, lakieru do paznokci i innych, nie przypalamy go \u2013 ka\u017cda taka pr\u00f3ba mo\u017ce si\u0119 zako\u0144czy\u0107 odruchowymi wymiotami paj\u0119czaka, co b\u0119dzie skutkowa\u0142o dostaniem si\u0119 zaka\u017conego materia\u0142u do organizmu pok\u0105sanego.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">W przypadku KZM profilaktyka obejmuje szczepienia ochronne przeciwko tej chorobie.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ponadto pami\u0119tajmy aby<\/span><b> dba\u0107 o nasze otoczenie<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> &#8211; kleszcze bytuj\u0105 nie tylko w zaro\u015blach, lasach, terenach podmok\u0142ych, ale\u00a0 r\u00f3wnie\u017c na skwerach, w przydomowych ogr\u00f3dkach, dzia\u0142kach, dlatego ich systematyczna piel\u0119gnacja, cz\u0119ste koszenie traw, ogranicza sprzyjaj\u0105ce warunki do zagnie\u017cd\u017cania si\u0119 kleszczy, niszczone s\u0105 te\u017c ich jaja.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Pami\u0119tajmy tak\u017ce o naszych <\/span><b>pupilach (psy, koty<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">). Po ka\u017cdym spacerze nale\u017cy dok\u0142adnie je obejrze\u0107. Powinni\u015bmy to robi\u0107 nie tylko ze wzgl\u0119du na nie, ale r\u00f3wnie\u017c na nas \u2013 przenosz\u0105 bowiem kleszcze do naszych dom\u00f3w. Kleszcze u zwierz\u0105t najcz\u0119\u015bciej przyczepiaj\u0105 si\u0119 na grzbiecie, g\u0142owie, szyi, pod pachami oraz w pachwinach. Preferuj\u0105 miejsca, gdzie sk\u00f3ra jest delikatna lub w pobli\u017cu naczy\u0144 krwiono\u015bnych. Stosowa\u0107 te\u017c nale\u017cy \u015brodki odstraszaj\u0105ce kleszcze dla zwierz\u0105t.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">W Polsce kleszczem odpowiedzialnym za rozprzestrzenianie si\u0119 chor\u00f3b odkleszczowych jest\u00a0<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">gatunek kleszcza pospolitego. Doros\u0142y kleszcz ma wielko\u015b\u0107 g\u0142\u00f3wki od szpilki &#8211; samica ma\u00a0<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">d\u0142ugo\u015b\u0107\u00a0 3 &#8211; 4 mm, samiec do 2,5 mm. Kleszcz aby m\u00f3c przej\u015b\u0107 w kolejn\u0105 faz\u0119 rozwojow\u0105\u00a0<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">(larwa, nimfa, posta\u0107 doros\u0142a) musi napi\u0107 si\u0119 krwi zwierz\u0119cia lub cz\u0142owieka. Samica wype\u0142niona\u00a0<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">krwi\u0105 mo\u017ce powi\u0119kszy\u0107 swoj\u0105 obj\u0119to\u015b\u0107\u00a0 nawet dziesi\u0119ciokrotnie. Kleszcz wyposa\u017cony jest\u00a0<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">w k\u0142uj\u0105co \u2013 ss\u0105cy aparat g\u0119bowy (szcz\u0119koczu\u0142ki). \u015alina kleszczy zawiera sk\u0142adniki bioaktywne\u00a0<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">(np. \u015brodki znieczulaj\u0105ce) \u2013 st\u0105d uk\u0142ucie kleszcza jest niebolesne. Za pomoc\u0105 narz\u0105d\u00f3w\u00a0<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">zmys\u0142\u00f3w kleszcz mo\u017ce reagowa\u0107 na r\u00f3\u017cne bod\u017ace otoczenia (termoreceptory pozwalaj\u0105ce\u00a0<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">rozpozna\u0107 swoj\u0105 \u201eofiar\u0119\u201d z odleg\u0142o\u015bci 1 &#8211; 1,5 m). Larwy s\u0105 zazwyczaj spotykane w trawie do\u00a0<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">wysoko\u015bci 30 cm, nimfy na trawach i ro\u015blinach ni\u017cszych ni\u017c 1 m, a dojrza\u0142e kleszcze (imago) na\u00a0<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">chwastach i trawach do 1,5 m wysoko\u015bci. Aktywno\u015b\u0107 kleszczy obserwuje si\u0119 od marca do\u00a0<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">listopada (szczyt sezonowej aktywno\u015bci ma miejsce w miesi\u0105cach od kwietnia do czerwca oraz\u00a0<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">wrze\u015bniu i pa\u017adzierniku).\u00a0<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<hr \/>\n<hr \/>\n<hr \/>\n<h2><\/h2>\n<h2><span style=\"font-size: 18pt;\"><b>Nadwaga i\u00a0oty\u0142o\u015b\u0107 dzieci\u00a0<\/b><\/span><\/h2>\n<h2><span style=\"font-size: 12pt;\"><b>Liczba dzieci z\u00a0nadwag\u0105 i\u00a0oty\u0142o\u015bci\u0105 systematycznie ro\u015bnie, od\u00a0kilku lat odsetek maluch\u00f3w z\u00a0nieprawid\u0142ow\u0105, za\u00a0wysok\u0105 mas\u0105 cia\u0142a, zwi\u0119ksza si\u0119 w\u00a0tak szybkim tempie, \u017ce\u00a0sta\u0142 si\u0119 problemem okre\u015blanym mianem epidemii. Niestety, tak\u017ce wiele polskich dzieci ma\u00a0nadwag\u0119 lub\u00a0oty\u0142o\u015b\u0107 \u2013\u00a0wed\u0142ug Instytutu \u017bywno\u015bci i\u00a0\u017bywienia w\u00a02016 roku w\u00a0Polsce by\u0142o ich 25%.<\/b><\/span><\/h2>\n<h2><span style=\"font-size: 12pt;\"><b>Kiedy u\u00a0dziecka stwierdza si\u0119 nadwag\u0119, a\u00a0kiedy oty\u0142o\u015b\u0107?<\/b><\/span><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Aby sprawdzi\u0107, czy\u00a0dziecko ma\u00a0nadwag\u0119 lub\u00a0oty\u0142o\u015b\u0107, wystarczy pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 wska\u017anikiem masy cia\u0142a\u00a0BMI. Prawid\u0142owe warto\u015bci oraz\u00a0odchylenia od\u00a0normy mo\u017cna odczyta\u0107 z\u00a0tabel b\u0105d\u017a tzw. siatek centylowych, kt\u00f3re dopasowane s\u0105 do\u00a0p\u0142ci i\u00a0wieku dziecka.<\/span><\/p>\n<p><b>Nadwag\u0119<\/b><b> u\u00a0dziecka stwierdza si\u0119, gdy BMI jest r\u00f3wne lub\u00a0wi\u0119ksze od\u00a085 centyla oraz\u00a0mniejsze od\u00a095 centyla,<\/b> <span style=\"font-weight: 400;\">a<\/span><b>\u00a0<\/b><b>oty\u0142o\u015b\u0107<\/b><b>, gdy wska\u017anik BMI jest r\u00f3wny lub\u00a0wi\u0119kszy od\u00a095 centyla.<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce\u00a0gdy u\u00a0dziecka zostanie stwierdzona nadwaga (zaburzenie) lub\u00a0oty\u0142o\u015b\u0107 (choroba), to\u00a0konieczne jest podj\u0119cie dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re umo\u017cliwi\u0105 zmniejszenie masy cia\u0142a. Rodzice i\u00a0opiekunowie powinni pami\u0119ta\u0107, \u017ce\u00a0nie jest to\u00a0tylko kwestia estetyki i\u00a0komfortu dziecka, ale\u00a0przede wszystkim jego zdrowia, gdy\u017c zwi\u0119kszona ilo\u015b\u0107\u00a0tkanki t\u0142uszczowej wywo\u0142uje wiele problem\u00f3w zdrowotnych.<\/span><\/p>\n<h2><span style=\"font-size: 14pt;\"><b>Przyczyny nadwagi i\u00a0oty\u0142o\u015bci u\u00a0dzieci<\/b><\/span><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Nadwaga i\u00a0oty\u0142o\u015b\u0107 u\u00a0dzieci wyst\u0119puje z\u00a0r\u00f3\u017cnych przyczyn, do\u00a0kt\u00f3rych zalicza si\u0119 przede wszystkim czynniki genetyczne oraz\u00a0\u015brodowiskowe. Nadmiern\u0105 mas\u0119 cia\u0142a determinuj\u0105 geny, kt\u00f3re warunkuj\u0105 m.in. poziom \u0142aknienia oraz\u00a0szybko\u015b\u0107 przemiany materii. Nie\u00a0oznacza to\u00a0jednak, \u017ce\u00a0sk\u0142onno\u015b\u0107 genetyczna zawsze prowadzi u\u00a0nich do\u00a0nadwagi i\u00a0oty\u0142o\u015bci, a\u00a0tak\u017ce \u017ce\u00a0istnieje konkretny gen, kt\u00f3ry odpowiada za\u00a0nadmiern\u0105 mas\u0119 cia\u0142a. <\/span><b>Opr\u00f3cz predyspozycji genetycznych musz\u0105 wyst\u0119powa\u0107 tak\u017ce niekorzystne czynniki \u015brodowiskowe takie jak nieprawid\u0142owe od\u017cywianie, ma\u0142a aktywno\u015b\u0107 fizyczna, stres oraz\u00a0niedob\u00f3r snu.<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Rzadziej przyczyny nadwagi i\u00a0oty\u0142o\u015bci u\u00a0dzieci maj\u0105 swoje przyczyny m.in. w\u00a0chorobach genetycznych, stosowaniu niekt\u00f3rych lek\u00f3w\u00a0 oraz\u00a0zaburzeniach hormonalnych.<\/span><\/p>\n<p><b>WA\u017bNE! W\u00a0badaniach dr Gilles Plourde opublikowanych w\u00a02006 roku w\u00a0czasopi\u015bmie \u201eCanadian Family Physician\u201d okre\u015blono, \u017ce\u00a0jednym z\u00a0czynnik\u00f3w ryzyka wyst\u0105pienia oty\u0142o\u015bci u\u00a0dzieci jest oty\u0142o\u015b\u0107 rodzic\u00f3w. W\u00a0przypadku, gdy rodzice choruj\u0105 na\u00a0oty\u0142o\u015b\u0107, ryzyko, \u017ce\u00a0dziecko tak\u017ce zachoruje, wynosi 70 proc.; z\u00a0kolei u\u00a0dziecka, gdzie tylko jedno z\u00a0rodzic\u00f3w jest oty\u0142e, ryzyko wynosi 50 proc., a\u00a0gdy rodzice s\u0105 szczupli, ryzyko wynosi 10 proc.<\/b><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b>Przyczyny szybkiego wzrostu liczby dzieci z nadwag\u0105 lub oty\u0142o\u015bci\u0105 w Polsce\u00a0<\/b><\/p>\n<ol>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Sytuacja materialna mieszka\u0144c\u00f3w Polski uleg\u0142a znacznej poprawie. Rodzic\u00f3w sta\u0107 na\u00a0wiele r\u00f3\u017cnorodnych produkt\u00f3w spo\u017cywczych, kt\u00f3re kupuj\u0105, cz\u0119sto nie\u00a0czytaj\u0105c ich sk\u0142ad\u00f3w, warto\u015bci energetycznej i\u00a0tym samym wprowadzaj\u0105c je\u00a0do\u00a0diety dzieci, sprawiaj\u0105, \u017ce\u00a0staje si\u0119 ona niezbilansowana oraz\u00a0w\u00a0konsekwencji tak\u017ce niezdrowa.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Dzieci codziennie stykaj\u0105 si\u0119 z\u00a0reklamami produkt\u00f3w, kt\u00f3re zach\u0119caj\u0105 do\u00a0zakupu, a\u00a0kt\u00f3rych spo\u017cywane w\u00a0nadmiarze powoduje m.in. nadwag\u0119, oty\u0142o\u015b\u0107 oraz\u00a0wiele chor\u00f3b.\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u015arodki masowego przekazu(reklamy) wywo\u0142uj\u0105 nienaturaln\u0105 potrzeb\u0119, kt\u00f3rej zaspokojenie mo\u017ce prowadzi\u0107 do\u00a0wdro\u017cenia niezdrowych, zwi\u0119kszaj\u0105cych mas\u0119 cia\u0142a nawyk\u00f3w.\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Szybkie tempo \u017cycia, kt\u00f3re jest zwi\u0105zane np. z\u00a0niejedzeniem \u015bniadania w\u00a0domu lub\u00a0zast\u0119powanie po\u017cywnego, drugiego \u015bniadania s\u0142odkimi lub\u00a0s\u0142onymi przek\u0105skami ze\u00a0sklepiku szkolnego.\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">W\u0142a\u015bciwej masie cia\u0142a nie\u00a0sprzyja tak\u017ce odwo\u017cenie i\u00a0przywo\u017cenie dzieci do\u00a0domu, co\u00a0bez zwracania uwagi na\u00a0aktywno\u015b\u0107 fizyczn\u0105 dziecka poza szko\u0142\u0105, jeszcze bardziej przyczynia si\u0119 do\u00a0niezdrowego, siedz\u0105cego trybu \u017cycia.\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">W\u00a0domach zanika regularno\u015b\u0107 spo\u017cywania wsp\u00f3lnych posi\u0142k\u00f3w, a\u00a0tak\u017ce zast\u0119powanie samodzielnego gotowania zam\u00f3wionymi, mocno przetworzonymi daniami.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Wiele uczni\u00f3w unika zaj\u0119\u0107 wychowania fizycznego w\u00a0szkole, co\u00a0potwierdza raport NIK z\u00a02017 roku, z\u00a0kt\u00f3rego wynika, \u017ce\u00a033 proc. uczni\u00f3w ze\u00a0szk\u00f3\u0142 podstawowych nie\u00a0chce \u0107wiczy\u0107 na\u00a0zaj\u0119ciach WF-u.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><span style=\"font-size: 14pt;\"><b>Czemu tak wa\u017cne jest zatrzymanie epidemii oty\u0142o\u015bci u\u00a0dzieci?<\/b><\/span><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Oty\u0142o\u015b\u0107 wyst\u0119puj\u0105ca u\u00a0dzieci, czyli w\u00a0wieku rozwojowym, ma\u00a0niekorzystny wp\u0142yw na\u00a0og\u00f3lny stan organizmu i\u00a0jest zwi\u0105zana z\u00a0licznymi powik\u0142aniami oraz\u00a0schorzeniami. Dzieci, kt\u00f3re s\u0105 oty\u0142e, maj\u0105 zwi\u0119kszone ryzyko wyst\u0105pienia m.in. nadci\u015bnienia t\u0119tniczego i\u00a0innych chor\u00f3b uk\u0142adu sercowo-naczyniowego oraz\u00a0cukrzycy typu 2. U\u00a0tych dzieci cz\u0119\u015bciej ni\u017c\u00a0u\u00a0szczup\u0142ych wyst\u0119puje niealkoholowe st\u0142uszczenie w\u0105troby, astma oskrzelowa, bezdechy senne i\u00a0choroba refluksowa prze\u0142yku, a\u00a0tak\u017ce bardzo cz\u0119sto stwierdza si\u0119 u\u00a0nich zesp\u00f3\u0142 metaboliczny (schorzenie charakteryzuj\u0105ce si\u0119 oty\u0142o\u015bci\u0105 brzuszn\u0105 i\u00a0licznymi zaburzeniami metabolicznymi np. niew\u0142a\u015bciwym poziomem glukozy we\u00a0krwi, cholesterolu itd.). U\u00a0oty\u0142ych dziewcz\u0105t mo\u017ce dochodzi\u0107 do\u00a0wczesnego dojrzewania p\u0142ciowego, a\u00a0tak\u017ce cz\u0119\u015bciej ni\u017c\u00a0u\u00a0szczup\u0142ych wyst\u0119puje zesp\u00f3\u0142 policystycznych jajnik\u00f3w. Istotne jest tak\u017ce to, \u017ce\u00a0oty\u0142e dzieci z\u00a0du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem b\u0119d\u0105 chorowa\u0142y na\u00a0ni\u0105 tak\u017ce w\u00a0wieku doros\u0142ym, co\u00a0z\u00a0kolei zwi\u0119ksza ryzyko m.in. mia\u017cd\u017cycy, choroby niedokrwiennej serca, incydent\u00f3w sercowo-naczyniowych oraz\u00a0ich powik\u0142a\u0144, niep\u0142odno\u015bci i\u00a0chor\u00f3b uk\u0142adu kostno-stawowego.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Oty\u0142o\u015b\u0107 u\u00a0dzieci mo\u017ce powodowa\u0107 tak\u017ce liczne problemy psychologiczne zwi\u0105zane z\u00a0brakiem akceptacji cia\u0142a przez dziecko, a\u00a0tak\u017ce oty\u0142ego przez r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w, brakiem pewno\u015bci siebie, zaburzeniami jedzenia, izolacj\u0105, stygmatyzacj\u0105 i\u00a0odrzuceniem oraz\u00a0powa\u017cnymi stanami, w\u00a0tym depresj\u0105.\u00a0<\/span><\/p>\n<h2><span style=\"font-size: 14pt;\"><b>O czym powinni pami\u0119ta\u0107 rodzice, by\u00a0ich dziecko mia\u0142o w\u0142a\u015bciw\u0105 mas\u0119 cia\u0142a?<\/b><\/span><\/h2>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Profilaktyk\u0119 oty\u0142o\u015bci mo\u017cna rozpocz\u0105\u0107 ju\u017c od\u00a0pierwszych dni \u017cycia. Jest to\u00a0mo\u017cliwe, gdy\u017c jak dowodz\u0105 badania karmienie piersi\u0105 przez 3-5 miesi\u0119cy zmniejsza ryzyko oty\u0142o\u015bci o\u00a035%. Jest to\u00a0znacz\u0105ce, gdy\u017c mleko matki, w\u00a0przeciwie\u0144stwie do\u00a0mieszanki modyfikowanej, zawiera liczne sk\u0142adniki reguluj\u0105ce apetyt oraz\u00a0r\u00f3wnowag\u0119 energetyczn\u0105 organizmu. Wa\u017cne przy tym jest to, by\u00a0nie przekarmia\u0107 dziecka i\u00a0tym samym nie\u00a0stosowa\u0107 karmienia jako idealnego sposobu na\u00a0uspokojenie dziecka.\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">W\u00a0p\u00f3\u017aniejszym wieku, gdy dieta dziecka zostanie rozszerzona, zaleca si\u0119, by\u00a0dzieci jad\u0142y w\u00a0spokoju, co\u00a0w\u00a0praktyce oznacza, by\u00a0posi\u0142ki by\u0142y spo\u017cywane bez rozpraszaczy typu ogl\u0105danie bajek czy\u00a0w\u00a0trakcie zabawy.\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Szczeg\u00f3lnie u\u00a0dzieci m\u0142odszych istotne jest tak\u017ce, by\u00a0nie nagradza\u0107 i\u00a0nie kara\u0107 ich jedzeniem.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kolejn\u0105 kwesti\u0105 jest tak\u017ce zmuszanie dziecka do\u00a0jedzenia \u2013\u00a0je\u015bli nie\u00a0chce je\u015b\u0107 w\u00a0danym momencie lub\u00a0nie\u00a0chce zje\u015b\u0107 wi\u0119cej, nie\u00a0nale\u017cy go\u00a0zmusza\u0107. W\u00a0przeciwnym razie mo\u017ce doprowadzi\u0107 to\u00a0do\u00a0braku umiej\u0119tno\u015bci rozpoznawania poczucia g\u0142odu i\u00a0nasycenia, co\u00a0z\u00a0kolei mo\u017ce skutkowa\u0107 przejadaniem i\u00a0p\u00f3\u017aniejsz\u0105 nadwag\u0105 lub\u00a0oty\u0142o\u015bci\u0105.\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Zapobieganie nadmiernej masie cia\u0142a to\u00a0tak\u017ce wdra\u017canie odpowiedniej ilo\u015bci aktywno\u015bci fizycznej. Nale\u017cy zach\u0119ca\u0107 dziecko do\u00a0sp\u0119dzania czasu na\u00a0\u015bwie\u017cym powietrzu, najlepiej w\u00a0ruchu przez 1 godzin\u0119 dziennie.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><span style=\"font-size: 14pt;\"><b>UWAGA!<\/b><\/span><\/h2>\n<h2><span style=\"font-size: 12pt;\"><b>\u00a0Otyli rodzice, cz\u0119sto nie\u00a0zauwa\u017caj\u0105 nadwagi lub\u00a0oty\u0142o\u015bci u\u00a0swoich dzieci. Czasami tak\u017ce bagatelizuj\u0105 sytuacj\u0119, gdy\u017c nie\u00a0s\u0105 w\u00a0stanie przyj\u0105\u0107, \u017ce\u00a0nadmierna masa cia\u0142a najprawdopodobniej jest wynikiem b\u0142\u0119d\u00f3w \u017cywieniowych i\u00a0niew\u0142a\u015bciwego stylu \u017cycia, cz\u0119sto ca\u0142ej rodziny.<\/b><\/span><\/h2>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b>Warto zatem wypracowa\u0107 kilka nawyk\u00f3w, obejmuj\u0105cych wszystkich cz\u0142onk\u00f3w rodziny, kt\u00f3re pomog\u0105 utrzyma\u0107 prawid\u0142ow\u0105 mas\u0119 cia\u0142a:<\/b><\/p>\n<ol>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Zadbajcie o\u00a0zoptymalizowan\u0105 diet\u0119 opieraj\u0105c\u0105 si\u0119 na\u00a0regularnym spo\u017cywaniu warto\u015bciowych posi\u0142k\u00f3w.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ograniczcie podjadanie mi\u0119dzy posi\u0142kami.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Jedzcie dania na\u00a0ma\u0142ych talerzach.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">R\u00f3bcie zakupy i\u00a0gotujcie razem.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Decydujcie co\u00a0i\u00a0kiedy jecie, ale\u00a0nie namawiajcie nikogo, by\u00a0zjad\u0142 wi\u0119cej ni\u017c\u00a0chce.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Podczas posi\u0142k\u00f3w wy\u0142\u0105czajcie telewizor, radio, telefony i\u00a0zrezygnujcie z\u00a0innych rozpraszaczy.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Nie korzystajcie ze\u00a0\u015brodk\u00f3w transportu, je\u015bli nie\u00a0jest to\u00a0konieczne. Spacer zamiast przejazdu samochodem b\u0119dzie zdrowszy.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Sp\u0119dzajcie czas na\u00a0\u015bwie\u017cym powietrzu, a\u00a0w\u00a0szczeg\u00f3lno\u015bci dzieci min. 1 godzin\u0119 dziennie bawi\u0105c si\u0119 w\u00a0ruchu, nie\u00a0na\u00a0siedz\u0105co.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Zadbajcie o\u00a0relaks i\u00a0odpowiednio d\u0142ugi sen sen.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Rozmawiajcie ze\u00a0sob\u0105 i\u00a0rozwi\u0105zujcie pojawiaj\u0105ce si\u0119 problemy na\u00a0bie\u017c\u0105co.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00a0Opracowano na podstawie publikacji<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u00a0<span style=\"font-size: 12pt;\">\u00a0\u201cOty\u0142o\u015b\u0107 dzieci i m\u0142odzie\u017cy\u201d- poradnik dla rodzic\u00f3w\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-size: 12pt;\"><span style=\"font-weight: 400;\">wydany przez Fundacj\u0119 Instytutu Matki i Dziecka<\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kleszcze &#8211; dlaczego gro\u017ane, profilaktyka uk\u0105sze\u0144 ! \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Uk\u0105szenia przez kleszcze mog\u0105 skutkowa\u0107 zachorowaniami na tzw. choroby odkleszczowe &#8211; najcz\u0119\u015bciej\u00a0 jest to borelioza i odkleszczowe zapalenie m\u00f3zgu (KZM). Epidemiolodzy szacuj\u0105, \u017ce ok. 15% &#8211; 30% kleszczy jest zaka\u017conych i tylko one, w przypadku ugryzienia mog\u0105 spowodowa\u0107 rozw\u00f3j choroby. Drobnoustroje s\u0105 przetransportowane do organizmu cz\u0142owieka (krwioobiegu) wraz &hellip; <\/p>\n<p><a class=\"more-link btn\" href=\"http:\/\/spprzysieki.pl\/?page_id=3119\">Kontynuuj czytanie<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/spprzysieki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/3119"}],"collection":[{"href":"http:\/\/spprzysieki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/spprzysieki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/spprzysieki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/spprzysieki.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3119"}],"version-history":[{"count":9,"href":"http:\/\/spprzysieki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/3119\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3132,"href":"http:\/\/spprzysieki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/3119\/revisions\/3132"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/spprzysieki.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3119"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}